فلسفه برای کودکان
پنج شنبه دوازدهم اسفند ماه، گروه فبک (فکر پروری برای کودکان) یا همان گروه فلسفه برای کودکان پژوهشکاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، کارگاه یک روزهای تحت عنوان ترجمه آثار فلسفی برای کودکان و نوجوانان برگزار کرد. حضور در این کارگاه یک روزه، تجربه جالبی برای من بود. علاوه بر آشنایی بیشتر با اساتید مشغول در این حوزه، با خلق و خوی کسانی که در این حوزه فعالاند یا علاقمند کار بر روی آن هستند هم از نزدیک آشنا شدم. اساتید کلاسهای این دوره، دکتر سعید ناجی، دکتر ترانه وفایی، دکتر مهرنوش هدایتی، دکتر مژگان رشتچی و دکتر حسین شیخ رضایی بودند.
یکی از وجوه خیلی جالب، تمرکز افراد فعال در این حوزه بر ایجاد حس و درک اخلاقی عمیق علاوه بر تلاش برای ایجاد روحیه پرسشگری در بچهها بود. عموم داستانهای ارائه شده به گونهای بودند که در آنها، حس همدردی به ضمیمه نگاهی انتقادی ارائه میشد. این نحوه ارائه مطالب متضمن این معنا است که برای خوب بودن، هم حس اخلاقی و هم حد قابل قبولی از شناخت مورد نیاز است.
تاکید بسیار زیاد بر شناخت مراحل مختلف رشد و آموزش تفکر نقادانه متناسب با امکانات معرفتی کودک در دوره های مختلف سنی و همچنین تاکید زیاد بر حذف نقش والدانه در کتابها از دیگر مسائل پررنگ این کلاسها بود. نکته اخیر خیلی به دقت مورد بررسی قرار گرفت. معمولا ما بیآنکه توجه داشته باشیم نقش القاگری خیلی پررنگی در تفکر کودکان داریم. این رویه حتی در تالیف و ترجمه آثار فلسفی برای کودکان هم تاثیر بسزایی دارد. بخش زیادی از تاکید اساتید بر این بود که در تالیف و ترجمه اینگونه آثار سعی کنید بیش از هر چیز امکان کشف را برای کودک فراهم کنید.
مطلب دیگری که برای من جالب بود، مقایسه نگاه این شیوه از آموزش با نحوه آموزش و پرورش موجود در مدارس بود. کاستیهای سیستمی که ما در آن بزرگ شدهایمگاه چندان پررنگ است که گاها در حین این کارگاه از خودم ناامید میشدم. گویا هنوز راه زیادی برای اثبات اهمیت این شیوه در سیستم آموزشی ایران وجود دارد.
سلام. من محمود مقدسی هستم.